QBusiness.plReNews.plKontakt Spotkania biznesowe Polityka cookies Polityka prywatności Newsletter Reklama O nas
QBusiness.pl
konferencja
Szukaj 

Kończy się dywidenda z pokoju. Co to oznacza w praktyce?

wykres


Wydatki na zbrojenia są dla większości państw ekwiwalentem usługi ubezpieczeniowej. Płacimy za nie bo boimy się wojny i chcemy się przed nią zabezpieczyć. Ale bezpośrednich korzyści z samych zbrojeń nie mamy – zwłaszcza, jeśli liczymy na odstraszanie przeciwników, a nie na realne użycie naszego potencjału militarnego. Dlatego pokojowo nastawione społeczeństwa nie chcą tak naprawdę wydawać dużo na zbrojenia i wolą przeznaczać środki publiczne na inne cele: np. ochronę zdrowia, lub edukację. Na podobnej zasadzie nikt nie chce wydawać dużo na ubezpieczenie samochodu.


Potrzeba zbrojeń w Europie wyraźnie zmalała po zakończeniu Zimnej Wojny a zaoszczędzone środki określa się mianem dywidendy z pokoju. Ile ta dywidenda wynosiła? To w dużej mierze zależy od kraju i roku odniesienia. Świat najbardziej zbroił się w latach 60., gdy Stany Zjednoczone przeznaczały na ten cel 8-9% PKB a ich europejscy sojusznicy 5-6% PKB. Pod koniec Zimnej Wojny – w latach 80. Wydatki te były już znacznie mniejsze (6% PKB w USA i ok. 2,5% w Europie). Kolejna dekada przyniosła dalszy spadek tych udziałów o średnio 0,6% PKB i na tyle ostrożnie można szacować wartość dywidendy z pokoju. W Polsce: 0,7% PKB.


Wojna w Ukrainie sprawiła, że Europa po trzydziestoletniej przerwie ponownie zaczęła się zbroić. Trudno znaleźć kraj na kontynencie, który nie zwiększałby obecnie budżetów wojskowych. Czyli dywidenda z pokoju jaką dotąd czerpaliśmy dobiega końca. Co to oznacza w praktyce?


Zbrojenie się państw to przede wszystkim zmiana struktury gospodarki – wzrost udziału przemysłu zbrojeniowego oraz szeroko rozumianego sektora publicznego kosztem sektorów cywilnych. Takiej realokacji zasobów nie da się przeprowadzić z dnia na dzień (pomijając gospodarkę w trybie wojennym). Będzie ona ponadto wymagać dodatkowego wysiłku fiskalnego - dług publiczny w Europie najpewniej znowu wzrośnie. Przejściowo może to przełożyć się na przyspieszenie wzrostu PKB, głównie w krajach posiadających silny własny sektor zbrojeniowy, zwłaszcza produkujący na eksport. Rozbudowanie takich zdolności (inwestycje w przemyśle) również byłoby pozytywne dla wzrostu gospodarczego.


Wpływ zbrojeń na wzrost w długim okresie jest trudniejszy do określenia i w dużej mierze zależy od tego jak te zbrojenia będą przebiegać. Jeśli będzie to wyłącznie powiększanie arsenałów (budowa czołgów, artylerii, okrętów, wozów bojowych, itp. i innego typu broni), to można się spodziewać raczej spowolnienia dynamiki wzrostu. Wydatki te odciągną bowiem zasoby od bardziej produktywnych inwestycji w sektorze cywilnym.


Prawdą jest też jednak, że działalność B+R była źródłem ważnych technologii cywilnych. Dotyczy to m.in. wynalazku gumy syntetycznej oraz pierwszych wersji Internetu. Większość tego rodzaju wynalazków powstała jednak już dość dawno temu i trudno podać nowsze przykłady. Jesteśmy więc sceptyczni, czy nowa era zbrojeń przyspieszy postęp techniczny (obstawiamy raczej przeciwny scenariusz), ale nie można tego wykluczyć.


wykres


wykres


Źródło: PKO Bank Polski

09.08.2022


Tagi: gospodarka, wydatki na zbrojenia


BIK PARK WROCŁAW I

foto

BIK rozpoczęło II etap budowy parku logistycznego BIK Park Wrocław. Inwestycja...

WROCŁAW - BIURA ELASTYCZNE

foto

Biura all inclusive CitySpace, które możesz wynająć od ręki...

GDAŃSK - APARTAMENTY

BIURA DO WYNAJĘCIA W CENTRUM WROCŁAWIA

giełda

West Forum przy ul. Strzegomskiej to kompleks dwóch budynków o łącznej powierzchni biurowej...

NIERUCHOMOŚCI KOMERCYJNE - AGENCJA DORADCZA

giełda

Corees Polska o agencja specjalizująca się w obsłudze rynku nieruchomości komercyjnych. W spektrum...

WROCŁAWSKIE PARKI BIZNESU

foto

Wrocławski Park Biznesu przy ul. Bierutowskiej uzyskał unikalny kompleks technologiczny...

MAGAZYNY, BIURA, GRUNTY - FIRMA DORADCZA

foto

Zakończyło się głosowanie internautów czternastej edycji Plebiscytu Polska Architektura XXL. Publiczność wybrała...

KINNARPS - MEBLE

WROCŁAWSKIE CENTRUM LOGISTYCZNE

Wrocławskie Centrum Logistyczne oferuje do wynajęcia powierzchnie magazynowe...


Wrocławskie Centrum Logistyczne wynajmie powierzchnię w biurowcu...